آلودگی بنفش
محافظي كه سوراخ شد
در ارتفاع 10 تا 16 كيلومتري از سطح زمين، لايه ازن مانند يك صافي، پرتوهاي فرابنفش خطرناك ارسالي از خورشيد را ميگيرد و مانع از رسيدن آن به زمين ميشود. دانشمندان بر اين باورند كه لايه ازن در حدود 400 ميليون سال پيش شكل گرفته و تا سالهاي نزديك به دوران اخير تقريبا آسيبنديده است.وقتي نور خورشيد از جو زمين ميگذرد تمام پرتوهاي فرابنفش نوعC و تقريبا 90 درصد پرتوهاي فرابنفش نوع B توسط لايه ازن، بخار آب، اكسيژن و دياكسيد كربن جذب ميشوند وUVA كمتر توسط جو زمين تاثير ميپذيرد. بنابراين پرتوهاي فرابنفشي كه به زمين ميرسد از پرتوهاي فرابنفش نوع A و كمي از پرتوهاي نوع B است.
افزايش سرطان پوست
آفتاب سوختگي و اشعه ماوراي بنفش بسادگي ميتواند به پوست صدمه بزند و اين صدمه ميتواند موجب سرطان پوست شود. ميزان كل تشعشع خورشيد طي سالها و در معرض خورشيد قرار گرفتن به ميزان زياد كه موجب آفتاب سوختگي ميشود، ميتواند باعث سرطان شود. با افزايش قرار گرفتن در معرض پرتوهاي فرابنفش ميزان سرطان پوست افزايش مييابد. كشور ما در سال 1440 بيش از 60 مورد سرطان پوست اضافي در هر ميليون نفر را تجربه خواهد كرد.
چشمها در امان نيست
سوختگي قرنيه چشم يكي از آثار زيانآور اشعه فرابنفش است. اين مساله در افرادي كه ورزش اسكي انجام ميدهند، بيشتر ديده ميشود ضمن اينكه اين خطر، افرادي كه به دريا ميروند را نيز تهديد ميكند. احساس وجود جسم خارجي در چشم، سوزش، خارش، درد شديد و قرمزي از علائم سوختگي قرنيه چشم بر اثر تابش شديد اشعه فرابنفش خورشيد به شمار ميرود.
البته مشكل پرتو فرابنفش تنها اين نيست. مواجهه با پرتو فرابنفش به طور مزمن موجب فرسايش لايههاى بيرونى چشم و بروز آب مرواريد مىشود. درواقع يكي از فاكتورهاي مهمي كه در ايجاد بيماريهاي چشمي نظير (دژنراسيون ماكولا، ناخنك و آب مرواريد) نقش دارد، پرتو فرابنفش است. دادهها نشان ميدهند كه تابش آفتاب مستقيما با ريسك بيماري ناخنك (رشد بيش از حد لايه خارجي مخاط، پشت قرنيه) ارتباط دارد. تيرگي بخش جلويي عدسي چشم نيز با تابش حاد پرتوهاي فرابنفش ايجاد ميشود.
آب مرواريد يكي از عوامل كوري در جهان است و 2 درصد آب مرواريد با تابش بيش از حد پرتوهاي فرابنفش ايجاد ميشود. در اين بيماري پروتئينهاي عدسي چشم از هم باز و درهم پيچيده شده و باعث تجمع رنگدانهها و تاري عدسي ميشود كه در نهايت منجر به كوري ميشوند.
بد نيست بدانيد شواهد نشان ميدهد شكلهاي مختلف سرطان چشم بستگي به مدت زمان در معرض نور خورشيد بودن افراد است. يكي از سرطانهاي بدخيم چشم ملانوما بوده كه در اثر پرتوهاي فرابنفش تشكيل ميشود. مكان معمول اين سرطان در پلك چشم است.
در نظر داشته باشيد عوارض پرتوهاي فرابنفش خورشيد براي چشم كودكان 10 برابر چشم افراد بزرگسال است كه همين امر ضرورت استفاده از عينك آفتابي را براي كودكان بيشتر ميكند.
براي پيشگيري
استفاده از پوشش مناسب، عينكهاي آفتابي و ضدآفتابها در فصل گرما ضروري است. بسياري از مردم كرمهاي ضدآفتاب را جزو مواد آرايشي و زينتي محسوب ميكنند و آن را در زمره اقلامي چون پنكك و... قرار ميدهند، در حالي كه چنين نيست و در بسياري از كشورهاي پيشرفته اين فرآوردهها به عنوان دارو در نظر گرفته ميشوند. مردم اين كشورها به دليل استفاده بسيار زياد از اين كرمها اطلاعات بالايي در مورد انواع گوناگون اين كرمها و ضرورت استفاده از آن را دارند.در ايران طي چند سال اخير توليد و فروش كرمهاي ضدآفتاب افزايش بسياري داشته و مردم كم وبيش ضرورت استفاده از ضدآفتاب را درك كردهاند، اما شايد بسياري از آنها هنوز اهميت استفاده از آن را ندانند.
نكته: به نظر ميرسد موضوع اشعه فرابنفش در كشور خصوصا در تهران موضوع جديدي در بحث سلامت شهروندان است. اين در حالي است كه در اين زمينه هيچ متولي و دستورالعمل اجرايي خاصي در كشور وجود ندارد
پرتوهاي ماوراءبنفش خورشيد براي كودكان ضرر بيشتري دارند. پس علاوه بر پوشش مناسب، استفاده از كلاه و ضدآفتاب را براي كودكتان در نظر بگيريد. متخصصان پوست استفاده از ضدآفتاب را از 6 ماهگي توصيه ميكنند. معمولا براي نوزادان از ضد آفتابهاي فيزيكال كه داراي فيلترهاي فيزيكي هستند استفاده ميشود. اين ضد آفتاب حاوي زينك اكسايد و تيتانيوم اكسايد بوده و نور آفتاب را منعكس ميكنند. براي بزرگسالان نيز ضد آفتابهاي شيميايي تجويز ميشود كه همين ضد آفتابهاي موجود در بازار هستند. اين ضد آفتابها جاذب اشعهاند. البته داشتن پوشش مناسب و كلاه لبهدار در اين ايام لازم است. علاوه بر اين سعي كنيد تا جايي كه امكان دارد بين ساعت 11 تا 4بعدازظهر در معرض نور آفتاب نباشيد، چراكه شدت تابش در اين ساعات از روز بيشتر است.
10 نكته درخصوص پرتو فرابنفش
آسيبپذيري انسان از پرتو فرابنفش تحت تاثير عوامل محيطي كاهش يا افزايش مييابد. پس براي حفظ سلامت خود نكات زير را بخوانيد و به خاطر داشته باشيد:
1 ـ بيش از 90 درصد پرتو فرابنفش ميتواند از ابرهاي سبك عبور كند.
2 ـ 60 درصد پرتو فرابنفش بين ساعت 10 صبح و 2بعدازظهر دريافت ميشود.
3 ـ برف تا حدود 80 درصد پرتو فرابنفش را بازتاب ميدهد.
4 ـ بازاي هر 300 متر افزايش ارتفاع از سطح زمين ميزان پرتو فرابنفش 4 درصد افزايش مييابد.
5 ـ سايبان ميتواند بيش از 50 درصد پرتو فرابنفش را كاهش دهد.
6 ـ ماسه تا 25 درصد پرتوفرابنفش را بازتاب ميدهد. پس با توجه به اين كه شن و ماسه سفيد نور خورشيد را منعكس ميكند از حضور در سواحل جدا خودداري كنيد.
7 ـ در عمق نيممتري آب هنوز 40 درصد پرتو فرابنفش وجود دارد.
8 ـ براي بخشهاي بدون پوشش پوست خود از كرمهاي ضد آفتاب با SPF بالاي 30 استفاده كنيد.
9 ـ از عينكهاي آفتابي با قدرت حذف پرتوفرابنفش استفاده كنيد.
10 ـ لباسها و كلاههاي به رنگ تيره بهتر ميتوانند از ورود اشعه ماوراء بنفش به بدنتان جلوگيري كنند و در ضمن اگر لباستان خشك باشد اثر خورشيد بر بدنتان بسيار كمتر ميشود پس به خاطر گرماي شديد لباستان را با آب خيس نكنيد تا خنك شويد.
خانه امنتر است
جمله تا حد امكان از خانههاي خود خارج نشويد جملهاي عادي براي ساكنان تهران و برخي شهرهاست. البته تا به حال به خاطر دود و هوا و گرد و غبار اين توصيه ميشد، ولي اينبار به خاطر اشعه خورشيد است. متخصصان توصيه ميكنند به علت آسيبهاي جدي پوستي و چشمي بر اثر تشعشعات پرتوي فرابنفش در شرايطي كه اين شاخص در حد بسيار خطرناك قرار دارد مردم تا حد امكان از منزل خارج نشوند.
بدون متولي
به نظر ميرسد موضوع اشعه فرابنفش در كشور خصوصا در تهران موضوع جديدي در بحث سلامت شهروندان است. اين در حالي است كه در اين زمينه هيچ متولي و دستورالعمل اجرايي خاصي در كشور وجود ندارد. وزارت بهداشت كه داعيه صيانت از سلامت مردم را دارد در اين زمينه تنها به اطلاعرساني آن هم بسيار خفيف اكتفا كرده است. در دنيا نيز آسيبهاي ناشي از پرتوي فرابنفش به همين شكل است، اما بسياري از كشورها اقداماتي را در اين زمينه انجام دادهاند. در بسياري از كشورهايي كه با مشكل افزايش اشعه فرابنفش مواجه هستند، متداول است كه شاخص پرتو فرابنفش (UV) در گزارشهاي هواشناسي به اطلاع مردم برسد. بر اين اساس لازم است اين موضوع در ايران نيز مورد توجه قرار گيرد. از طرف ديگر مردم بايد شيوههاي حفاظتي در مقابل پرتو فرابنفش را فرابگيرند. براي اين كار، مدارس نقش مهمي در آموزش دارند. معلمان بايد جهت آموزش اين موضوع توجيه شوند و مورد تشويق و حمايت قرار گيرند.
در ارتفاع 10 تا 16 كيلومتري از سطح زمين، لايه ازن مانند يك صافي، پرتوهاي فرابنفش خطرناك ارسالي از خورشيد را ميگيرد و مانع از رسيدن آن به زمين ميشود. دانشمندان بر اين باورند كه لايه ازن در حدود 400 ميليون سال پيش شكل گرفته و تا سالهاي نزديك به دوران اخير تقريبا آسيبنديده است.وقتي نور خورشيد از جو زمين ميگذرد تمام پرتوهاي فرابنفش نوعC و تقريبا 90 درصد پرتوهاي فرابنفش نوع B توسط لايه ازن، بخار آب، اكسيژن و دياكسيد كربن جذب ميشوند وUVA كمتر توسط جو زمين تاثير ميپذيرد. بنابراين پرتوهاي فرابنفشي كه به زمين ميرسد از پرتوهاي فرابنفش نوع A و كمي از پرتوهاي نوع B است.
افزايش سرطان پوست
آفتاب سوختگي و اشعه ماوراي بنفش بسادگي ميتواند به پوست صدمه بزند و اين صدمه ميتواند موجب سرطان پوست شود. ميزان كل تشعشع خورشيد طي سالها و در معرض خورشيد قرار گرفتن به ميزان زياد كه موجب آفتاب سوختگي ميشود، ميتواند باعث سرطان شود. با افزايش قرار گرفتن در معرض پرتوهاي فرابنفش ميزان سرطان پوست افزايش مييابد. كشور ما در سال 1440 بيش از 60 مورد سرطان پوست اضافي در هر ميليون نفر را تجربه خواهد كرد.
چشمها در امان نيست
سوختگي قرنيه چشم يكي از آثار زيانآور اشعه فرابنفش است. اين مساله در افرادي كه ورزش اسكي انجام ميدهند، بيشتر ديده ميشود ضمن اينكه اين خطر، افرادي كه به دريا ميروند را نيز تهديد ميكند. احساس وجود جسم خارجي در چشم، سوزش، خارش، درد شديد و قرمزي از علائم سوختگي قرنيه چشم بر اثر تابش شديد اشعه فرابنفش خورشيد به شمار ميرود.
البته مشكل پرتو فرابنفش تنها اين نيست. مواجهه با پرتو فرابنفش به طور مزمن موجب فرسايش لايههاى بيرونى چشم و بروز آب مرواريد مىشود. درواقع يكي از فاكتورهاي مهمي كه در ايجاد بيماريهاي چشمي نظير (دژنراسيون ماكولا، ناخنك و آب مرواريد) نقش دارد، پرتو فرابنفش است. دادهها نشان ميدهند كه تابش آفتاب مستقيما با ريسك بيماري ناخنك (رشد بيش از حد لايه خارجي مخاط، پشت قرنيه) ارتباط دارد. تيرگي بخش جلويي عدسي چشم نيز با تابش حاد پرتوهاي فرابنفش ايجاد ميشود.
آب مرواريد يكي از عوامل كوري در جهان است و 2 درصد آب مرواريد با تابش بيش از حد پرتوهاي فرابنفش ايجاد ميشود. در اين بيماري پروتئينهاي عدسي چشم از هم باز و درهم پيچيده شده و باعث تجمع رنگدانهها و تاري عدسي ميشود كه در نهايت منجر به كوري ميشوند.
بد نيست بدانيد شواهد نشان ميدهد شكلهاي مختلف سرطان چشم بستگي به مدت زمان در معرض نور خورشيد بودن افراد است. يكي از سرطانهاي بدخيم چشم ملانوما بوده كه در اثر پرتوهاي فرابنفش تشكيل ميشود. مكان معمول اين سرطان در پلك چشم است.
در نظر داشته باشيد عوارض پرتوهاي فرابنفش خورشيد براي چشم كودكان 10 برابر چشم افراد بزرگسال است كه همين امر ضرورت استفاده از عينك آفتابي را براي كودكان بيشتر ميكند.
براي پيشگيري
استفاده از پوشش مناسب، عينكهاي آفتابي و ضدآفتابها در فصل گرما ضروري است. بسياري از مردم كرمهاي ضدآفتاب را جزو مواد آرايشي و زينتي محسوب ميكنند و آن را در زمره اقلامي چون پنكك و... قرار ميدهند، در حالي كه چنين نيست و در بسياري از كشورهاي پيشرفته اين فرآوردهها به عنوان دارو در نظر گرفته ميشوند. مردم اين كشورها به دليل استفاده بسيار زياد از اين كرمها اطلاعات بالايي در مورد انواع گوناگون اين كرمها و ضرورت استفاده از آن را دارند.در ايران طي چند سال اخير توليد و فروش كرمهاي ضدآفتاب افزايش بسياري داشته و مردم كم وبيش ضرورت استفاده از ضدآفتاب را درك كردهاند، اما شايد بسياري از آنها هنوز اهميت استفاده از آن را ندانند.
نكته: به نظر ميرسد موضوع اشعه فرابنفش در كشور خصوصا در تهران موضوع جديدي در بحث سلامت شهروندان است. اين در حالي است كه در اين زمينه هيچ متولي و دستورالعمل اجرايي خاصي در كشور وجود ندارد
پرتوهاي ماوراءبنفش خورشيد براي كودكان ضرر بيشتري دارند. پس علاوه بر پوشش مناسب، استفاده از كلاه و ضدآفتاب را براي كودكتان در نظر بگيريد. متخصصان پوست استفاده از ضدآفتاب را از 6 ماهگي توصيه ميكنند. معمولا براي نوزادان از ضد آفتابهاي فيزيكال كه داراي فيلترهاي فيزيكي هستند استفاده ميشود. اين ضد آفتاب حاوي زينك اكسايد و تيتانيوم اكسايد بوده و نور آفتاب را منعكس ميكنند. براي بزرگسالان نيز ضد آفتابهاي شيميايي تجويز ميشود كه همين ضد آفتابهاي موجود در بازار هستند. اين ضد آفتابها جاذب اشعهاند. البته داشتن پوشش مناسب و كلاه لبهدار در اين ايام لازم است. علاوه بر اين سعي كنيد تا جايي كه امكان دارد بين ساعت 11 تا 4بعدازظهر در معرض نور آفتاب نباشيد، چراكه شدت تابش در اين ساعات از روز بيشتر است.
10 نكته درخصوص پرتو فرابنفش
آسيبپذيري انسان از پرتو فرابنفش تحت تاثير عوامل محيطي كاهش يا افزايش مييابد. پس براي حفظ سلامت خود نكات زير را بخوانيد و به خاطر داشته باشيد:
1 ـ بيش از 90 درصد پرتو فرابنفش ميتواند از ابرهاي سبك عبور كند.
2 ـ 60 درصد پرتو فرابنفش بين ساعت 10 صبح و 2بعدازظهر دريافت ميشود.
3 ـ برف تا حدود 80 درصد پرتو فرابنفش را بازتاب ميدهد.
4 ـ بازاي هر 300 متر افزايش ارتفاع از سطح زمين ميزان پرتو فرابنفش 4 درصد افزايش مييابد.
5 ـ سايبان ميتواند بيش از 50 درصد پرتو فرابنفش را كاهش دهد.
6 ـ ماسه تا 25 درصد پرتوفرابنفش را بازتاب ميدهد. پس با توجه به اين كه شن و ماسه سفيد نور خورشيد را منعكس ميكند از حضور در سواحل جدا خودداري كنيد.
7 ـ در عمق نيممتري آب هنوز 40 درصد پرتو فرابنفش وجود دارد.
8 ـ براي بخشهاي بدون پوشش پوست خود از كرمهاي ضد آفتاب با SPF بالاي 30 استفاده كنيد.
9 ـ از عينكهاي آفتابي با قدرت حذف پرتوفرابنفش استفاده كنيد.
10 ـ لباسها و كلاههاي به رنگ تيره بهتر ميتوانند از ورود اشعه ماوراء بنفش به بدنتان جلوگيري كنند و در ضمن اگر لباستان خشك باشد اثر خورشيد بر بدنتان بسيار كمتر ميشود پس به خاطر گرماي شديد لباستان را با آب خيس نكنيد تا خنك شويد.
خانه امنتر است
جمله تا حد امكان از خانههاي خود خارج نشويد جملهاي عادي براي ساكنان تهران و برخي شهرهاست. البته تا به حال به خاطر دود و هوا و گرد و غبار اين توصيه ميشد، ولي اينبار به خاطر اشعه خورشيد است. متخصصان توصيه ميكنند به علت آسيبهاي جدي پوستي و چشمي بر اثر تشعشعات پرتوي فرابنفش در شرايطي كه اين شاخص در حد بسيار خطرناك قرار دارد مردم تا حد امكان از منزل خارج نشوند.
بدون متولي
به نظر ميرسد موضوع اشعه فرابنفش در كشور خصوصا در تهران موضوع جديدي در بحث سلامت شهروندان است. اين در حالي است كه در اين زمينه هيچ متولي و دستورالعمل اجرايي خاصي در كشور وجود ندارد. وزارت بهداشت كه داعيه صيانت از سلامت مردم را دارد در اين زمينه تنها به اطلاعرساني آن هم بسيار خفيف اكتفا كرده است. در دنيا نيز آسيبهاي ناشي از پرتوي فرابنفش به همين شكل است، اما بسياري از كشورها اقداماتي را در اين زمينه انجام دادهاند. در بسياري از كشورهايي كه با مشكل افزايش اشعه فرابنفش مواجه هستند، متداول است كه شاخص پرتو فرابنفش (UV) در گزارشهاي هواشناسي به اطلاع مردم برسد. بر اين اساس لازم است اين موضوع در ايران نيز مورد توجه قرار گيرد. از طرف ديگر مردم بايد شيوههاي حفاظتي در مقابل پرتو فرابنفش را فرابگيرند. براي اين كار، مدارس نقش مهمي در آموزش دارند. معلمان بايد جهت آموزش اين موضوع توجيه شوند و مورد تشويق و حمايت قرار گيرند.
+ نوشته شده در چهارشنبه بیست و دوم تیر ۱۳۹۰ ساعت توسط star
|
با سلام وبلاگی که پیش روی شماست وبی است با اطلاعات علمی با توجهی خاص به علم نجوم!